Aflevering 2.
Talent wint geen wedstrijden zonder systeem

Wat organisaties kunnen leren van voetbalteams over talent, teams en leiderschap

In voetbal is talent zichtbaar. Een speler met snelheid, techniek of scorend vermogen valt direct op. Dat maakt het verleidelijk om succes vooral toe te schrijven aan individuele klasse.

Toch weet iedereen die het spel goed volgt dat teams met veel talent niet vanzelf winnen. Sterker nog: juist in het voetbal zie je hoe kwetsbaar een team wordt wanneer kwaliteiten niet goed op elkaar aansluiten of niet passen bij de manier van spelen.

Spelers kunnen individueel briljant zijn, maar het geheel verzwakken als zij niet begrijpen wanneer zij moeten versnellen, wanneer zij ruimte moet maken voor een ander of wanneer het teambelang voorrang heeft op het individu. Talent moet passen in een speelwijze, in een rol, in een ritme en in een groep. Pas dan krijgt het waarde.

Talent bestaat niet los van context

In organisaties maken we vaak een vergelijkbare denkfout. We kijken naar individuele kwaliteiten:

  • analytisch vermogen
  • overtuigingskracht
  • resultaatgerichtheid
  • leiderschapspotentieel

Allemaal relevante kenmerken, maar ze zeggen zeker niet alles over de vraag of iemand in een specifieke situatie daadwerkelijk gaat presteren.

De vraag die minstens zo belangrijk is, blijft vaak impliciet: in welke context komt dit talent tot zijn recht? Past iemand bij de gewenste verandering? Bij de fase van de organisatie? Bij het team? Bij de manier waarop samengewerkt moet worden? Bij de stijl van leidinggeven in het team? Zonder die context blijft talent abstract.

Waarom het hier vaak misgaat

In de praktijk zie je dan ook regelmatig hetzelfde patroon:

  • iemand met een sterk profiel komt binnen
  • de verwachtingen zijn hoog
  • maar de aansluiting met team, rol of fase ontbreekt

Met als gevolg dat talent niet wordt benut, de samenwerking stroever verloopt en prestaties achterblijven. Niet omdat iemand niet goed is, maar omdat de omstandigheden niet kloppen. Dat is precies wat voetbal zichtbaar maakt: individuele kwaliteit is nooit het hele verhaal. Hoe het mis kan gaan, lees je in ons whitepaper over teamblockers.

Wat voetbal hier scherper laat zien

Voetbalteams functioneren vanuit duidelijke principes:

  • het doel is helder
  • rollen zijn expliciet
  • timing en samenwerking zijn afgestemd
  • verwachtingen zijn helder

Daarbinnen ontstaat ruimte voor individuele klasse. Niet ondanks het systeem, maar juist dankzij het systeem. Dat is een belangrijke nuance. Een goed systeem beperkt talent niet. Het maakt het mogelijk.

De les voor organisaties

De les uit voetbal is daarmee verrassend nuchter. Prestaties ontstaan niet uit losse kwaliteiten, maar vanuit een heel helder doel, met afstemming:

  • tussen rol en persoon
  • tussen individu en team
  • tussen ruimte en richting

Of zoals wij het in het onderzoek formuleren: de centrale vraag is niet alleen wie is goed, maar vooral waar, met wie en onder welke voorwaarden komt iemand tot zijn recht?

Slot

Talent is noodzakelijk, maar nooit voldoende. Organisaties die het verschil willen maken, kijken daarom niet alleen naar individuen, maar juist ook naar de teamsamenstelling. En zeker ook naar de context waarin zij moeten presteren. Want uiteindelijk wint talent niet op zichzelf, maar als team. Het wint pas wanneer de samenwerking klopt. LTP ondersteunt daarbij met data-ondersteunde inzichten en interventies op het gebied van teamsamenstelling en -ontwikkeling.

Deze bijdrage is onderdeel van de serie ‘Richting geven zonder het spel zelf te willen spelen’ van LTP, gebaseerd op onderzoek onder spelers en staf van verschillende mannen- en vrouwenteams in de Eredivisie.

Waar mogen wij het voorbeeldrapport naar toe sturen?